Nieuwsbrief Arbeidsrecht - Overgewicht kost werkgever veel geld.
De afgelopen periode stonden de kranten er vol van. Ziekteverzuim door
overgewicht kost de werkgevers per jaar 600 miljoen euro. Het is dan ook
niet verwonderlijk dat steeds meer werkgevers zich zorgen maken over het
gewicht van hun werknemers en zich afvragen wat ze hieraan juridisch
gezien kunnen doen.
De eerste vraag die opkomt: wordt ziekte als
gevolg van overgewicht veroorzaakt door opzet? Indien hiervan sprake is
heeft de werknemer geen recht op loon van zijn werkgever gedurende zijn
arbeidsongeschiktheid. In de jurisprudentie zijn geen uitspraken te vinden
waarin opzet is aangenomen. Dit wordt veroorzaakt door het feit dat de
opzet gericht moet zijn op het ziek worden. Niet gesteld kan worden dat
een werknemer met overgewicht dat overgewicht heeft veroorzaakt met de
opzet ziek te worden.
Een iets andersluidende uitspraak is
afkomstig van het Hof Arnhem waarbij wel schuld maar geen opzet bewezen
wordt geacht. In die casus was sprake van een vrachtwagenchauffeur die
vaak arbeidsongeschikt was als gevolg van zaalvoetbal. De werkgever
verzocht de werknemer meerdere keren te stoppen met zaalvoetbal vanwege de
financiële consequenties. De werknemer bleef de sport uitoefenen en werd
opnieuw arbeidsongeschikt. In de betreffende CAO die op de werknemer van
toepassing was werd geoordeeld dat de werknemer recht had op 100%
doorbetaling van loon gedurende ziekte tenzij de ziekte was veroorzaakt
door zijn schuld. In dat geval had hij slechts recht op 70%. Aangezien
schuld juridisch gezien makkelijker te bewijzen is dan opzet, oordeelde de
rechter in deze kwestie dat de werknemer de ziekte had veroorzaakt door
zijn schuld. Als gevolg hiervan had hij recht op slechts 70% van zijn
salaris. Gelet op deze uitspraak, die onlangs door de Hoge Raad is
bekrachtigd, verdient het aanbeveling in een CAO danwel in de
arbeidsovereenkomst / het arbeidsvoorwaardenreglement (indien geen sprake
is van een CAO) op te nemen dat ingeval sprake is van ziekte veroorzaakt
door schuld slechts recht bestaat op 70% loondoorbetaling in plaats van
100%. Van schuld in geval van overgewicht kan sprake zijn indien de
gezondheid van de betreffende werknemer onder het overgewicht lijdt en
deze werknemer, ondanks daartoe in de gelegenheid te zijn gesteld, niet
afvalt. Dit is een feitencomplex waarover de kantonrechter te Rotterdam
zich heeft gebogen en waarin de kantonrechter een verdergaande uitspraak
heeft gedaan. De casus luidde als volgt. Een 56-jarige kok die ruim 13
jaar in dienst was bij zijn werkgever bleek bij een keuring vanwege zijn
gewicht niet meer in staat zijn werk uit te oefenen. Hij werd afgekeurd en
mocht geen werk meer verrichten. Naar aanleiding hiervan stelde de
werkgever de werknemer in staat het probleem te verhelpen door hem twee
maanden van zijn werkzaamheden vrij te stellen teneinde zijn overgewicht
kwijt te raken. De werknemer slaagde hierin, echter na het hervatten van
de werkzaamheden bleek bij een volgende keuring het oude gewicht weer
bereikt te zijn als gevolg waarvan hij opnieuw werd afgekeurd. De
werkgever besloot hierop ontbinding te vragen. De kantonrechter oordeelde
dat er sprake was van een wijziging van de omstandigheden en wees de
verzochte ontbinding van de arbeidsovereenkomst toe. Aangezien het aan de
werknemer zelf te wijten was dat hij zijn overgewicht niet onder controle
had werd hem geen vergoeding toegekend. Dit is een vergaande uitspraak
maar geeft wel aan dat werkgevers werknemers kunnen aanspreken op
overgewicht indien hun arbeidsprestaties daaronder leiden. Als werkgever
kan je hier ook aan bijdragen door de kantines gezonder in te richten,
sportabonnementen te verstrekken etc.
De vraag blijft echter hoe
de verplichting om af te vallen en gezonder te leven zich verhoudt tot het
recht op eerbiediging van het privé-leven van de werknemer. Opgemerkt
wordt dat de uitspraak over de kok wel in de lijn ligt met andere
uitspraken op vergelijkbare gebieden. Zo worden pogingen van werkgevers om
aan alcohol verslaafde werknemers te laten afkicken dermate positief
ontvangen door kantonrechters dat, na de zoveelste mislukte afkickpoging,
de werkgevers de betreffende werknemers kunnen ontslaan.
Gelet op
het voorgaande zijn nog niet alle grenzen vastgelegd in de jurisprudentie.
Echter het is een actueel thema en de verwachting is dat meer
jurisprudentie gaat volgen.
We houden u op de hoogte.
Sectie Arbeidsrecht
Margot Zegering Hadders
